VSME wordt Voluntary Standard (VS): alles wat je moet weten

Dat is niet alleen een mijlpaal voor ons, maar vooral goed nieuws voor jou. Krijgt jouw bedrijf steeds vaker vragen over duurzaamheid van klanten en investeerders? Dan ben je niet de enige. Veel mkb-bedrijven vullen elk jaar meerdere ESG-vragenlijsten in, allemaal net anders. Met de Voluntary Standard (VS) komt daar een einde aan. De VS is de opvolger van de VSME en is sinds 24 september 2026 officiële EU-wetgeving. In dit artikel lees je wat de VS is, voor wie hij bedoeld is, wat er verandert ten opzichte van de VSME en hoe je er vandaag in Eevery mee begint.

Wat is de Voluntary Standard (VS)?

De Voluntary Standard is een Europese standaard voor vrijwillige duurzaamheidsrapportage. Bedrijven die niet onder de verplichte CSRD-rapportage vallen, kunnen er op een eenvoudige en vergelijkbare manier mee laten zien hoe zij scoren op milieu, sociale onderwerpen en goed bestuur (ESG).

De Europese Commissie heeft de VS op 3 juli 2026 vastgesteld in een gedelegeerde handeling, samen met de herziene ESRS voor grote bedrijven (EFRAG, 3 juli 2026). De VS is gepubliceerd als Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/1560 en trad op 24 september 2026 in werking.

Kort gezegd: de VS is één vaste set vragen die het mkb kan gebruiken om alle duurzaamheidsvragen van klanten, banken en investeerders in één keer te beantwoorden.

Wat is de VSME en hoe verhoudt die zich tot de VS?

VSME staat voor Voluntary Sustainability Reporting Standard for non-listed SMEs. EFRAG ontwikkelde deze standaard en de Europese Commissie raadde hem in 2025 aan voor het mkb. Veel bedrijven werken al met de VSME, en ook organisaties zoals RVO verwijzen ernaar. Lees ook ons eerdere blog over vrijwillige duurzaamheidsrapportage volgens EFRAG.

De VS bouwt direct voort op de VSME. De opbouw en de logica blijven grotendeels gelijk. Het grootste verschil: de VSME was een aanbeveling, de VS is een EU-verordening. Daarmee wordt de VS hét officiële referentiekader voor vrijwillige rapportage in Europa.

Voor wie is de VS bedoeld?

De VS is bedoeld voor bedrijven met gemiddeld maximaal 1.000 medewerkers: bedrijven die niet verplicht zijn om volgens de CSRD te rapporteren. Dat is vrijwel het hele mkb.

De VS is vrijwillig. Je bent dus niet verplicht om ermee te rapporteren. Toch is de kans groot dat je er in de praktijk mee te maken krijgt, omdat:

• grote klanten duurzaamheidsdata van hun leveranciers nodig hebben voor hun eigen CSRD-rapport;
• banken ESG-informatie vragen bij kredietaanvragen en voor hun eigen rapportage;
• aanbestedingen en investeerders steeds vaker naar duurzaamheid kijken.

Met een VS-rapport heb je op al die vragen één antwoord klaarliggen.

Wat verandert er ten opzichte van de VSME?

De veranderingen zijn vooral gericht op eenvoud en duidelijkheid:

• Van aanbeveling naar verordening. De VS heeft een officiële juridische status.
• Een grens aan wat klanten mogen vragen. Dit heet de value-chain cap (zie hieronder).
• Geen aparte narratieve module meer. De VS werkt met een Basismodule en een Uitgebreide module.
• Een eenvoudiger toepasbaarheidsprincipe. Je rapporteert over wat op jouw bedrijf van toepassing is, zonder uitgebreide materialiteitsanalyse.
• Vragen van banken zitten erin verwerkt. De informatie die financiële instellingen nodig hebben, is opgenomen in de bestaande modules.
• Minder verplicht voor kleine bedrijven. Een aantal datapunten is vrijwillig voor bedrijven met 10 of minder medewerkers.

Wat betekent de value-chain cap voor jou?

Dit is misschien wel de belangrijkste verandering voor het mkb. De value-chain cap is een grens aan wat grote bedrijven mogen vragen.

CSRD-plichtige bedrijven mogen leveranciers met minder dan 1.000 medewerkers voor hun duurzaamheidsrapportage niet om meer informatie vragen dan de datapunten in Bijlage II van de VS. Deze grens geldt voor boekjaren die op of na 1 januari 2027 beginnen.

Praktisch betekent dit:

• Minder losse vragenlijsten met steeds andere vragen.
• Duidelijkheid over welke informatie je nodig hebt.
• Een VS-rapport dat je kunt delen met iedere klant die erom vraagt.

Let op: de grens geldt voor vragen die grote bedrijven stellen voor hun duurzaamheidsrapportage. Vragen op basis van andere wetgeving vallen er niet onder.

Basismodule en Uitgebreide module: wat vul je in?

De VS bestaat uit twee modules. Je begint altijd met de Basismodule.

Basismodule (B1–B11) – de basis voor elk bedrijf, ook voor kleine ondernemingen:

• algemene informatie over jouw bedrijf;
• energie en broeikasgasemissies (scope 1 en 2);
• vervuiling, biodiversiteit, water en afval;
• eigen personeel: aantallen, gezondheid en veiligheid, beloning en opleiding;
• veroordelingen en boetes voor corruptie en omkoping.

Uitgebreide module (C1–C9) – voor bedrijven die meer informatie willen geven, bijvoorbeeld omdat een bank, investeerder of grote klant daarom vraagt:

• bedrijfsmodel en duurzaamheidsstrategie;
• scope 3-emissies, reductiedoelen en klimaatrisico's;
• extra informatie over personeel en mensenrechten;
• omzet uit bepaalde sectoren;
• de verhouding mannen en vrouwen in het bestuur.

Nieuw met het meten van emissies? Lees dan ook ons blog over een slimme start met jouw CO₂-voetafdruk als mkb of gebruik onze CO₂-calculator.

Waarom zou je nu al beginnen?

De VS is vrijwillig, maar er zijn goede redenen om er nu mee te starten:

1. Jouw klanten bereiden zich nu voor. Grote bedrijven passen hun leveranciersvragenlijsten aan op de VS. Wie klaar is, hoeft zich niet te haasten.
2. Een sterkere positie bij jouw bank. Met een VS-rapport laat je zien dat je grip hebt op jouw ESG-risico's.
3. Je ziet waar je kunt verbeteren. Wie zijn energieverbruik, afval en personeelsgegevens op een rij zet, ziet vaak direct kansen om kosten te besparen.
4. Eén keer werk, vaker voordeel. Vul het rapport één keer in en gebruik het voor al jouw klanten, jouw bank en aanbestedingen.

Hoe maak je jouw eerste VS-rapport met Eevery?

Goed nieuws: je kunt direct aan de slag. De VS staat vanaf nu live in de VSME-rapportagetool van Eevery. Ons team heeft elke vraag, elke uitleg en elk rapport bijgewerkt naar de officiële tekst van de VS, zodat je stap voor stap jouw VS-rapport maakt. Dit kun je verwachten:

• Alleen wat voor jou geldt. De tool laat per bedrijfsgrootte zien welke vragen verplicht zijn en welke vrijwillig.
• Uitleg bij elke vraag. Met praktische tips, zoals waar je jouw energieverbruik vindt op jouw energiefactuur.
• Rapport in het Nederlands en Engels. Klaar om te delen met klanten in binnen- en buitenland.
• Optioneel met assurance. Laat jouw rapport controleren door een onafhankelijke externe auditor, zodat klanten en banken erop kunnen vertrouwen.

Benieuwd hoe het werkt? Bekijk de rondleiding door het platform of bekijk onze prijzen. Ben je adviseur of accountant? Kijk dan bij onze partners.

Veelgestelde vragen over de VS

Is de VS verplicht voor het mkb? Nee. De VS is een vrijwillige standaard. Wel kunnen klanten en banken je om informatie vragen, en de VS is de manier om die vragen in één keer te beantwoorden.

Wat is het verschil tussen VSME en VS? De VS is de opvolger van de VSME. De opbouw is grotendeels gelijk, maar de VS is officiële EU-wetgeving, bevat een grens aan wat klanten mogen vragen en is op een aantal punten eenvoudiger.

Vanaf wanneer geldt de VS? De VS is op 24 september 2026 in werking getreden. De grens aan wat grote bedrijven mogen vragen (de value-chain cap) geldt voor boekjaren die op of na 1 januari 2027 beginnen.

Ik heb al een VSME-rapport. Moet ik opnieuw beginnen? Nee. Omdat de VS voortbouwt op de VSME, kun je veel gegevens hergebruiken. In de Eevery-tool neem je jouw bestaande antwoorden mee.

Ik heb 10 of minder medewerkers. Wat moet ik invullen? Je begint met de Basismodule. Een aantal datapunten is voor jou vrijwillig. De Eevery-tool laat duidelijk zien welke vragen je mag overslaan.

Aan de slag

Wil je weten waar jouw bedrijf nu staat? Boek een gratis duurzaamheidsscore-sessie van 60 minuten. Samen bekijken we vijf thema's, krijg je een indicatieve score en een paar quick wins, en zie je hoe de VS voor jouw bedrijf werkt.

‍